We wtorek 104. rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Jak będą wyglądały obchody w Jarocinie?

Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego obchodzony był po raz pierwszy w zeszłym roku. We wrześniu 2021 roku apel o ustanowienie 27 grudnia świętem państwowym, poparty ośmioma tysiącami podpisów trafił do Prezydenta Andrzeja Dudy.

Wniosek zainicjowany został przez Wielkopolskie Muzeum Niepodległości, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Fundację Zakłady Kórnickie, poznański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 oraz Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski. Ustawa o ustanowieniu Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego została podpisana 23 listopada. Nie jest to jednak dzień wolny od pracy, ponieważ - jak podkreślił prezydent Andrzej Duda - o to Wielkopolska nie wnosiła.

Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia w Poznaniu po przyjeździe Ignacego Jana Paderewskiego. Pianista, kompozytor i działacz niepodległościowy przybył do Gdańska w grudniu na brytyjskim okręcie. Tam przywitała go m.in. Maria Chełkowska – wielkopolska ziemianka, organizatorka pracy organicznej i działań antygermanizacyjnych, właścicielka majątku Śmiełów (gm. Żerków), która towarzyszyła mu w drodze do poznańskiego hotelu Bazar.

Z balkonu hotelowego Paderewski wygłosił przemówienie, inicjując zwycięski zryw niepodległościowy. Sama Maria Chełkowska w czasie II wojny światowej została, podobnie jak inni wielkopolscy ziemianie, lekarze, nauczyciele i urzędnicy wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa. Nigdy już nie wróciła do Śmiełowa. W 1952 roku zamieszkała w Krakowie, gdzie zmarła w 1960 roku. Pochowano ją na Cmentarzu Salwatorskim.

W nocy z 8 na 9 listopada 1918 roku - kilkadziesiąt godzin przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości - w jarocińskich koszarach wybuchł bunt. Żołnierze wypędzili z miasta pruskie władze i armię, zajmując budynek dowództwa garnizonu, więzienie, pocztę oraz dworzec kolejowy. To właśnie wtedy powstała pierwsza w Wielkopolsce Rada Żołnierska.

Dla upamiętnienia tych wydarzeń od lat na dworcu kolejowym w Jarocinie odbywa się akcja „Obudzić śpiących”. O godzinie 5 rano umundurowani harcerze witają podróżnych wręczając biało-czerwone rozetki powstańcze oraz ulotki przypominające o jarocińskich wydarzeniach z 1918 r. Szczególnym powodem do dumy jest fakt, że z Mieszkowa pochodził pierwszy dowódca Powstania Wielkopolskiego - gen. Stanisław Taczak. O tym fakcie przypomina pomnik na mieszkowskim rynku oraz statuetki, które są jego miniaturą, wręczane laureatom nagrody bumistrza.