Jarociniacy w środku sowieckiego piekła... W 86. rocznicę agresji Armii Czerwonej na Polskę [ZDJĘCIA]

Armia Czerwona po wtargnięciu do polskich miast i miasteczek dokonała wielu zbrodni wojennych, mordując jeńców i masakrując ludność cywilną. Radzieccy dowódcy w swoich odezwach wzywali czerwonoarmistów do mordów i przemocy: „Bronią, kosami, widłami i siekierami bij swoich odwiecznych wrogów - polskich panów”.

Kiedy dzisiaj sędziwi już mieszkańcy Jarocina opowiadają o swoich przeżyciach we wrześniu 1939 roku, dowiadujemy się przede wszystkim co się działo wówczas w Jarocinie i okolicy, jak w tym wojennym zamęcie uciekali przed brutalnością niemieckiej armii…

Ale jarocińskie rodziny przeżywały też dramat tej strasznej wojny setki kilometrów od Jarocina, na terenach zajętych 17 września przez Sowietów. Uciekali przed nazistami, a wpadli w szpony innego totalitaryzmu - komunistycznej Rosji Radzieckiej. Byli wśród nich oficerowie i pracownicy cywilni Rejonowej Komendy Uzupełnień w Jarocinie, a także pracownicy urzędów, oraz ich żony i dzieci - razem kilkadziesiąt osób.

Wśród nich była rodzina Janasiaków z trójką dzieci, Orłowie też z dziećmi, Nowakowscy z pięciorgiem dzieci i rodzina Spychajów z sześciorgiem dzieci, Stachowiakowie, rodzina Zmyślonych i Grobelnych z dziećmi oraz pracownik KRU Ludwik Hądzelek z żoną i dwójką dzieci: 5 letnim synkiem i dwutygodniową córką. Kilkanaście lat temu stuletnia wówczas Stefania Hądzelek, której mąż w 1939 r. był cywilnym pracownikiem Rejonowej Komendy Uzupełnień w Jarocinie, opowiadała mi o swoich tragicznych przeżyciach po 17 wrześniu 1939 r.; o Sowietach, ich brutalności, bydlęcych wagonach, pobycie na Syberii i śmierci męża Ludwika, który zmarł na dworcu - nie zdążył wsiąść do pociągu, którym chciał dojechać nad Okę, gdzie formowała się Polska Armia… Zmarł z wycieńczenia i nieludzkiej pracy…

Nie wiemy jaka była liczba ofiar stalinizmu i nazizmu. Ginęły miliony. Za zbyt gładkie ręce, za niewłaściwe pochodzenie, poglądy, za pięć kłosów pszenicy, w ulicznej łapance, w piecach obozów, przy katorżniczej pracy na Syberii, w ubeckich katowniach. Byli rozstrzeliwani, głodzeni, bici na śmierć, paleni, pożerani przez szczury, topieni i wieszani… Nie ma rodzaju śmierci, który przekraczałby granice nazistowskich i komunistycznych zbrodniarzy. Mordowano ich w emocjach albo systematycznie zgodnie z planem. Mordowano zawsze z pogardą wobec człowieczeństwa, w imię jakiejś wyimaginowanej klasy albo rasy…

Nie czuje się uprawniony do pouczania kogokolwiek, ale myślę, że pamięć o tym co niesie totalitaryzm, pozwoli nam przegnać demony. Może da nam siłę pokory. Wyciszy złe emocje i
zgasi głód nienawiści…

****